Kişinin zeka düzeyiyle bir ilişkisi olmadığı halde dinleme, okuma, yazma ve dil becerilerinde problem yaşamasına sebep olan öğrenme bozukluğudur. Beynin bilgisayar üzerinde incelenmesiyle yapılan araştırmalarda; disleksi olan bireylerde okuma, yazma ve anlama gibi kavramlarda, disleksi olmayan bireylere göre beynin farklı şekilde uyarıldığı söylenmiştir.

Disleksi tanısı olan bireyler normal veya üstün zeka düzeyine sahip olabilirler.  Bunun yanında insanlığa ve bilime birçok fayda sağlamış Albert Einstein, Mozart, Leonardo da Vinci ,Tom Cruise, Walt Disney, Stephen Hawkings, Alexander Graham Bell, Thomas Edison, Robin Williams, Beethoven gibi bilim adamları ve sanatçılarda da disleksiye rastlanmıştır. Zeka düzeyi ile ilişkisi olmayan disleksi toplumda yaklaşık %10 oranında görülmektedir.

Disleksi Nasıl ve Ne Zaman Anlaşılır ?

Disleksi için çocuk ilkokula başlamadan tanı konması oldukça güçtür. İlkokula başlayan çocuklar okuma, yazma ve konuşma becerilerini geliştirmeye başlarlar. Disleksi olan çocuklar bu işlevlerde sıkıntı yaşarlar. Örneğin;

  • 6’yı 9, 9’u 6 veya araba’yı abara şeklinde okuyabilirler.
  • d-t, b-d veya f-v gibi birbirine benzeyen harfleri birbirleriyle karıştırabilirler
  • Kitap okuma esnasında kelimeleri atlarlar
  • Karar vermede zorluk yaşayabilirler
  • Hecelerin yerlerini değiştirerek kelimeleri farklı şekilde okuyabilirler
  • Sağ-sol, bugün-yarın gibi sıralı kavramları anlamlandırmada güçlük çekebilirler
  • El ve göz koordinasyonunu tam olarak sağlayamayıp bardak, tabak, kitap gibi nesneleri yere düşürebilirler.

Disleksi tanısı ilkokula başlayıp anlama ve kavrama becerilerinin algılanmaya çalışıldığı dönemde anlaşılabilmektedir. Bunun dışında ilkokul döneminden önce 3-4 yaşlarında ki çocuklarda anlamada güçlük, boyamada zayıflık, kelimeleri hatırlamada güçlük çekme olarak görülebilmektedir. Bu durumda anne, baba ve öğretmenlere büyük görev düşmektedir. Elbette bu belirtilerin çocukta görülmesi disleksi ya da başka bir öğrenme bozukluğu olduğunu kesin olarak kanıtlamaz. Eğer çocuğunuzda disleksi belirtileri izliyorsanız bir uzmana başvurarak ilk adımı atmalısınız. Erken tanı konması öğrenme güçlüklerinin önüne geçerek çocuğunuzun kendisini baskılanmış hissetmesinde kurtaracaktır.

Disleksi Neden Oluşur ?

 

Nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte annenin hamilelik öncesinde ve süresince yeterli beslenmemesi, genetik yatkınlık, doğum sırasında oluşan komplikasyonlar sebep olarak gösterilmektedir. Beynin işlevsel yönünde farklılar olduğu ve bu nedenle ortaya çıktığına dair görüşler mevcuttur.

 

Disleksi İle Yaşamak

1. Yadırgamayın: Disleksinin bir zeka geriliği olmadığını bilmelisiniz. Öğrenme güçlüğü çektiğinde onu yadırgamayın ve kesinlikle başkalarıyla kıyaslamayın.

2. Destek alın: Tek başınıza başa çıkmaya çalışmayın. Okulundan, öğretmeninden, özel gelişim uzmanlarından destek alın. Bu hem sizi rahatlatacaktır hem de çocuğunuzun gelişiminin hızlanmasına yardımcı olacaktır.

3. Sabırlı olun: Sabırsız ve aceleci davranmamalısınız. Sakin olduğunuzu hissettirip size güvenini sağlamalısınız. Aceleci veya öfkeli tavırlar sergilediğinizde onunda panikleyeceğini ve sosyal olarak kendisini soyutlayacağını unutmayın.

4. Başarılarını övün: Yaptıklarını övmeniz onu cesaretlendirecektir. Başardığını ve başarabildiğini muhakkak hissettirmelisiniz. Bu özgüveninin gelişmesi için oldukça önemlidir.

5. Motive edin: Yapabileceklerini, başarılarını ve farklılıklarını ona gösterin. Kendini ifade etmesine izin vermelisiniz. Kendisini özgürce ifade edebildiğinde kendisine ve çevresine olan güveni de artacaktır.

6. Sosyal faaliyet: Futbol, basketbol, tenis, yüzme, tiyatro gibi sosyal aktivitelere katılması özgüvenini artıracaktır. Yaşıtlarının yaptıklarını kendisinin de yapabildiğini görmesine yardımcı olacaktır.

7. Görsellik: Okuma ve yazma konusunda sıkıntı çektiklerinde dolayı düz bir metini biran evvel algılamasını istememelisiniz. Metinlerin içerisine mutlaka resimler ve tablolar ekleyin. Görsellik algılama düzeylerini artırmaktadır.

8. Eğlendirin: Bir şeyler öğretirken bunu eğlenceli bir hale getirmeye özen gösterin. Oyun oynarken öğrenmek daha hoşuna gidebilir.

9. Kitap okuyun: Gece yatmadan önce veya sabah uyandığınızda kitap okuyun. Bunu da oyun haline dönüştürebilirsiniz. Kitabın bir sayfasını siz bir sayfasını da onun okumasını isteyin. Böylece kitap okumak onun için keyifli bir hale gelebilir.

10. Sakin ortam: Dikkat dağınıklığı yaşayabilecekleri için etrafında ki uyaranları en aza indirmeye çalışın. Fazla ışıklı ya da kalabalık odalar onu sıkabilir ve dikkatinin kolayca dağılmasına neden olabilir.