REKLAM

Sıradışı güzelliğiyle herkesi etkisi altında bırakan Kuzey Işıkları dünyanın harikalarından biri sayılabilir. Gece gökyüzünde rengarenk ışıkların dans edişine şahit olacağınız bu görsel şölenden esinlenilen efsaneler ve masallar, sadece İzlanda’nın değil birçok toplumun kültürel dokusunda yerini almıştır.

Kuzey Işıkları’na tanık olmak, İzlanda’ya giden birçok gezginin listesinin başında yer alıyor. Kuzey Işıkları’nı mutlaka görülmesi gereken bir yer olarak gören gezginler çektikleri fotoğraflarla binlerce kişiyi gidip görmeye teşvik ediyor.

Fakat Kuzey Işıkları’nı her zaman görebilmek mümkün değil. Yılın belirli zamanlarında görünen ışıklara tanıklık edebilmek için doğru zamanı seçmelisiniz. Özellikle yaz aylarında görülmesi zorlaşan Kuzey Işıkları kış aylarında oldukça belirginleşir. Eğer Kuzey Işıkları’nı görmek için İzlanda’ya gitmek istiyorsanız tatil planınızın tarihini iyi ayarlamanız gerekiyor.

Kuzey Işıkları Nasıl Oluşur?

Aurora(Kutup Işıkları); Güneş’ten salınan yüklü parçacıkların, Dünya atmosferinin en üst katmanında bulunan gaz halindeki parçacıklarla çarpışması sonucu oluşur. Çarpışma sonucu açığa çıkan yüksek enerji ‘auroral ışıma’yı yaratır. Bu ışımalar Kuzeyde ‘Aurora borealis’, güneyde ise ‘Aurora australis’ olarak biliniyor. 

Kuzey Işıkları ve Güneş ışınları arasındaki bağlantı yaklaşık 1880’den beri araştırılıyor. 1950’lerde yapılan araştırmalar sayesinde artık güneşten gelen elektron ve protonların “Güneş rüzgarı” ile yeryüzüne doğru uçtukları biliniyor. Güneşin yüzeyindeki sıcaklık milyonlarca santigrat derecedir ve bu sıcaklıkta gaz molekülleri arasındaki çarpışmalar çok sık yaşanır. Çarpışma sonucu serbest kalan elektron ve protonlar, güneşin dönüşüyle ​​güneş atmosferinden ayrılır ve manyetik alandaki deliklerden çıkar. Güneş rüzgarı ile yeryüzüne doğru uçan yüklü parçacıklar dünyanın manyetik alanı tarafından saptırılır. Dünya’nın manyetik çekim alanı kutupları, kuzey ve güney kutbunun sıfır noktaları olduğu için, yüklü parçacıklar yoğun olarak bu bölgelerden giriş yaparlar ve atmosferimizdeki gaz parçacıkları ile çarpıştığında bu görsel şölen oluşur.

Çarpışma sonucu oluşan renkler atomların kimyasal bileşimlerinden dolayı çeşitlilik gösteriyor. Her bir atom, kendisine özgü bir renk deseni ortaya çıkarıyor. Yani Kutup Işıklarındaki renk dağılımını, Dünya atmosferindeki farklı elementler belirlemekte. Oksijen yeşil ve kırmızı renk açığa çıkarırken, Azot mavi tonlarda görüntüler oluşturuyor. Bunun dışında sarı ve mor tonlarının görüldüğü de bilinmektedir. 

Mitolojide Kuzey Işıklarının Rolü Nedir?

Modern bilimin başlangıcından çok önce, dünyanın eski insanları gökyüzünde gördükleri bu renklere büyük, varoluşsal sorularla baktılar. Kuzey yarımkürenin ışıkları olan ‘Aurora borealis’, ‘kuzeyin şafağı’ ;  ‘Aurora australis’ ise ‘güneyin şafağı’ anlamına gelir.

Roma mitlerinde Aurora şafak tanrıçasıydı. Birçok kültürel grubun ışıklarla ilgili efsaneleri vardır. Ortaçağda, auroral göstergelerin meydana gelmesi, savaş veya kıtlığın habercisi olarak görülüyordu. Yeni Zelandalı Maori, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın birçok kuzey insanıyla, ışıkların meşalelerden veya kamp ateşlerinden yansımalar olduğuna dair bir inancı öne sürüyordu.

Wisconsin’deki Menominee Kızılderilileri, ışıkların büyük avcıların ve balıkçıların ruhları olan Manabai-wok’un (devler) yerini gösterdiğine inanıyordu. Cree Kızılderilileri, onların yaşam döngüsünün bir yansıması olduğuna, atalarının göklerde dans etmesinin bir görüntüsü olduğuna inanıyordu; ne kadar parlaklarsa, ataları o kadar mutlu demekti.

Kuzey Amerika’daki bazı Eskimolar, ölü ataları arasında oynanan bir top oyunu olarak yorumlarken bazılarıysa avladıkları somon, geyik ve beyaz balinaların ruhları olduğuna inanıyordu. Diğer yerli halk, ışıkların halkın ruhları olduğuna inanıyorlardı.

Nerede meydana gelirse gelsin, Kuzey Işıkları çeşitli inançlarda başrolü oynadı. Çinliler, ışıkları iki büyük ejderha arasında iyi ve kötü bir savaş olarak gördüler. İskoç, İrlandalı, İngiliz ve Fransızlar ışıkları aydınlanmanın bir alameti olarak görürken; İskandinavlar onları bol balık avı, ağrısız doğum ve sıcaklıkla ilişkilendirdiler.

İzlandalılar da ışıkların doğumla ilgili olduğuna inanıyorlardı. Doğum yapacak kadınlara, Kuzey Işıkları’na bakarlarsa bebeğin şaşı olacağı söyleniyordu. Bununla birlikte İskandinav kökenleri, İskandinav Mitolojisine olan inançları nedeniyle, İzlandalılar da onları umut verici olarak gördüler.

Kuzey Işıkları Ne Zaman Görülebilir?

Araştırmacılar, auroral aktivitenin döngüsel olduğunu ve yaklaşık 11 yılda bir zirve yaptığını keşfetti. Buna göre 2024 senesinde Kuzey Işıkları son derece parlak ve görülebilir düzeyde olacak. Kış ayları Kuzey Işıkları’nı görmek için en iyi mevsimdir. Gecenin uzun sürdüğü dönemler ve havanın açık olduğu geceler auroral gösterileri izlemek için doğru zamanlardır.

Kuzey Işıkları yıl boyunca meydana gelir; ancak güneş ışığının açısına bağlı olarak her zaman görülmezler. İzlanda’nın Mayıs ve Ağustos aylarının oldukça güneşli olduğu düşünüldüğünde, auroraları görmek için en iyi zaman Eylül ve Nisan ayları arasındadır. Turlar da sadece bu aylarda yapılır.

Kuzey Işıkları Nereden Görülebilir?

Kuzey Işıkları’nı gökyüzü karanlık ve en önemlisi bulutsuz olduğu sürece İzlanda’nın herhangi bir yerinde görebilirsiniz. Çünkü auroralar atmosferimizin termosfer tabakasında- bulutlardan çok daha yüksekte – deniz seviyesinden 100 kilometre yüksekte oluşur.

Elbette adanın etrafında muhteşem bir gösterinin tadını çıkarmanıza olanak sağlayacak yerler var. Kentsel yerlerde ışık kirliliğinden dolayı auroraları göremeyiz bu yüzden kırsal alanlar tercihiniz olmalıdır örneğin Reykjavik’te Kuzey Işıkları’nı görme şansınız oldukça düşüktür.

İzlanda’nın güneyi kış mevsimi boyunca günün 20 saati; kuzeyi ise yaklaşık 22 saat boyunca karanlıktır.  Auroras’ı otel pencerenizden görebilseniz bile daha karanlık bir yere gittiğinizde çok daha farklı ve güzel görünecektir. Kuzey Işıkları’nı şehirden ayrılmadan görmek istiyorsanız, Grótta’da bulunan Deniz Feneri gibi şehir ışıklarının az olduğu yerlere gitmeniz önerilir.

Atmosfer koşulları nedeniyle, Kuzey Işıkları genellikle 21:00 ile 01:00 arasında daha iyi görülebildiği söylenir ancak istisnai durumlar da olabildiği görülmüştür.

Tüm bunlarında yanı sıra Kuzey Işıkları Alaska, Kanada, Grönland, Norveç, İsveç, Finlandiya ve kuzey Rusya’dan da kolayca görülebilir. Jeomanyetik fırtınalar sırasında, Britanya Adaları, ABD ve Çin’de auroralar daha düşük rakımlarda da görülebilir.

Kuzey Işıkları Görmenin En İyi Yolu

Kuzey Işıkları İzlanda’da birçok açıdan görülebilir. Belirtildiği gibi, zaman zaman Reykjavík’ten görülebilmesine rağmen, mümkün olan en iyi görüntüye tanık olmak için şehir ışıklarından uzak olmalısınız.

  • Bir araba kiralayabilir ve gösteriye tanıklık etmek için İzlanda’nın doğasında gezinti yapabilirsiniz. Ülkenin hava durumunu, bulut örtüsü ve aurora tahminini takip ederek gezinizi planlayabilirsiniz. Bu seçeneği Ekim ve Mart arasında yapmayı düşünüyorsanız, buzlanma ve kar nedeniyle kış koşullarına uygun bir şekilde yapmalısınız.  Northern Lights uzmanları en iyi izleme noktalarını bilir; mükemmel fotoğraf çekmenize yardımcı olmak için kamera ayarlarında yardımcı olabilir ve auroraları ve İzlanda kültürü hakkındaki sorularınızı yanıtlayabilirler.
  • Çoğu Kuzey Işıkları turu otobüslerde yapılır, ancak daha küçük bir grupla gitmek isteyenlerin müthiş manzaralarda duraklama şansı yüksektir. Bunun için jeep turları düzenlenmektedir. Daha alışılmadık bir şekilde tanıklık etmek istiyorsanız, açık denizlerden muhteşem manzaraya şahit olmak için Reykjavík ve Akureyri’den Northern Lights turlarını gözden geçirebilirsiniz.
  • İzlanda’daki Kuzey Işıkları’nı görmenin en güvenilir yolu, kışın rehberli bir turla gezmek veya kendi kendine sürüş yapmaktır; bu seçeneklerin her ikisi de ülkenin uzak bölgelerine erişmenizi ve neredeyse her gece karanlık altında inanılmaz manzaralara şahit olmanızı sağlar.

Rehberli bir tur paketi veya self-drive rezervasyon yaparak, tüm konaklama ve turlarınızı önceden rezerve ederseniz, İzlanda’nın muhteşem doğasına hayret edecek ve inanılmaz Kuzey Işıkları’nın etkisinden çıkamayacaksınız.

Kaynakça:

https://guidetoiceland.is/the-northern-lights/what-are-the-northern-lights

https://www.northernlightscentre.ca/northernlights.html

REKLAM