Çoğunlukla kozmetik ürünlerinde kullanılmasının yanı sıra ilaç ve kişisel bakım ürünlerinde de kullanılan paraben, ürünlerin raf ömrünü uzatıyor. Kimyasal bir madde olan paraben ürünlerin ömrünü uzattığından dolayı üretici firmalar tarafından sıklıkla tercih edilmekte. Parabenlerin metil, propil, bütil paraben gibi farklı çeşitleri bulunmaktadır. Elimizi attığımız çoğu üründe paraben kullanılıyor. Ancak yapılan araştırmalar paraben kullanımının insan sağlığı açısından oldukça sakıncalı olduğu yönünde.

1990ların başında yapılan araştırmalar sonucunda paraben ve östrojen hormonu arasında bir ilişki olduğu görülmüştür. Parabenlerin, östrojeni taklit eden kimyasallar olduğu öne sürülerek bu durumun göğüs kanseri, üreme fonksiyonlarının bozulmasıyla çocuk sahibi olamama gibi problemler sebebiyet vereceği söylenmiştir. Ürüme fonksiyonu bozukluğunun yalnızca kadınlarda değil erkeklerde de rastlandığı görülmüştür. Sonrasında birçok ülke toplum sağlığını korumak adına paraben içeriklerini tamamen kaldırmış veya en aza indirmiştir.

Yapılan bir çalışma neticesinde kişinin 1 günlük vücuduna almış olduğu paraben miktarı 76 mg olarak saptanmıştır. Bu oran kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin kullanımında 50 mg kadardır. Parabenin egzama, deri tahrişleri ve alerjileri gibi olumsuz etkileri var. Deri yüzeyine uygulanan maddeler deri yoluyla kolaylıkla vücut içine, kan ve idrara kadar geçebiliyor. Kimyasal içerikli koltuk altı rolonu kullanımının da göğüs kanserini tetiklediğini biliyoruz. Phillippa Darbre tarafından 2004 senesinde yapılan kanser oluşumları araştırmasında; göğüs kanseri tanısı olan bir kadının kanser dokusunda paraben kimyasalına rastlanmış olması tehlikenin ne kadar büyük olduğunu bizlere göstermiş oldu. 2011 senesinde yapılan bir diğer araştırma; Norveçli kadınlara makyaj ürünleri, günlük kullanılan krem ve losyonların kullanımını sorgulayan bir anket hazırlanmıştır. Araştırma sonucunda kozmetik ürünleri sıklık kullanan kadınlarda paraben değerinin daha fazla olduğu, 332 deneğin % 22’sinde kanda etil parabene ve % 29’unda ise propil parabene rastlanmıştır.

Elbette ki kanser tanılarının tümünde parabeni suçlamak doğru değil ancak sağlığımızı ne kadar korursak o kadar hastalıklardan korunmuş oluruz. Tüm bunlara karşın parabenin insan sağlığına zararının olmadığını gösteren bir takım çalışmalarda mevcuttur. Çalışmalar arttırıldığında kesin bilgilendirme yapmak daha doğru olacak bizler için.

Parabenlerin İnsan Sağlığına Zararı

  • Kimyasal maddeler vücuda alındığında toksik etki gösterebilmektedirler. Paraben çeşitleri de vücuda alındığında östrojen hormonuna karşı olan duyarlılığına da bağlı olarak üreme sistemi ve kadın hastalıkları oluşma riskini arttırmaktadır.
  • Tahriş edici özelliği, uygulanan bölge veya emilimi yapılan deri yüzeyinde alerjik reaksiyona sebebiyet vermektedir. Egzama ve dermatite yol açmaktadır.
  • Hem kadınlarda hem de erkeklerde üreme fonksiyonları üzerinde olumsuz etkileri saptanmıştır.
  • Özellikle gelişim döneminde olan çocuklarda endokrin sisteme zarar verdiği ve büyüme/gelişmede problem oluşturduğu söylenmektedir.
  • Cilt hücrelerinin ölmesini dolayısıyla erken yaşlanma ve kırışıklık şikayetlerinin artmasına sebebiyet veriyor.

Paraben Kullanılan Ürünler

Kozmetik, gıda ürünleri ve ilaçlarda paraben çeşitleri olabilmektedir. Fondoten, allık, ruj, rimel, kapatıcı, makyaj çıkarıcı ürünler, nemlendiriciler, oje, parfüm, sabun, şampuan, saç kremleri, traş losyonları, ketçap/mayonez gibi soslar ve bazı ilaçlarda paraben kimyasalı olabilir. Genelleme yapmak doğru olmamakla birlikte satın almadan önce kontrol edilmesinde fayda bulunmaktadır.

Parabenden Korunmak İçin Neler Yapılabilir

  • Alışveriş yaparken ambalajların üzerinde ki ‘İçindekiler’ bölümünün dikkatlice okunması ve araştırılması gerekmektedir.
  • Bazı ürünleri üzerinde her ne kadar ‘Paraben Yoktur’, ‘Parabensiz’, ‘Pababen-free’ ibareleri bulunsa da %100 kanıtlar nitelikte değildir. Gerekirse marka adı araştırılmalıdır.
  • Mümkün olduğunca organik ürünlerden beslenilmeli, kozmetik ürünlerinde organik yapımları tercih edilmelidir.
  • Makyaj ürünlerinin cilde uzun süreli temasından kaçınılmalıdır.
  • Özellikle bebek ve çocuklar üzerinde kullanılan vücut losyonları ve şampuanların içeriklerinin kimyasal maddelerden uzak olmasına özen gösterilmelidir.
  • Eğer cildiniz alerjik ve/veya egzama gibi deri problemleri yaşıyorsanız daha da dikkatli olmalı doktor önerisinde ürünler tercih etmelisiniz.